Τσάι, Σεξ και Συναίνεση – Ένας χρήσιμος οδηγός

Πόση ζημιά μπορούν να κάνουν τα greeklish στη γλώσσα;

Το συζητήσαμε στην τάξη και καταλήξαμε στα ίδια συμπεράσματα, Έρχεται λοιπόν... δεύτερος ο αρθρογράφος, αλλά επειδή τα λέει ωραία και ως ανακεφαλαίωση των όσων ήδη είπαμε, διαβάστε το παρακάτω άρθρο από την Καθημερινή (21.11.2016) 

Πόση ζημιά μπορούν να κάνουν τα greeklish στη γλώσσα;

ΓΛΩΣΣΟ-ΣΥΝΑΝΤΗΣΕΙΣ

Του ΓΙΩΡΓΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΥ*
Το ζήτημα των greeklish, η χρησιμοποίηση λατινικών χαρακτήρων στη γραπτή απόδοση της ελληνικής γλώσσας, έχει πάρει μεγάλες διαστάσεις ιδιαίτερα μετά την έλευση της νέας χιλιετηρίδας και τις τεχνολογικές βόμβες που κατάφεραν να ταράξουν συθέμελα ολόκληρη την ανθρωπότητα αλλάζοντας ολοκληρωτικά τον τρόπο ζωής. Αυτός ο νέος τρόπος μεταγραφής των ελληνικών φθόγγων θορυβεί κυρίως συντηρητικούς φιλολογικούς κύκλους οι οποίοι στοχοποιούν και λιθοβολούν κυρίως τους νέους επειδή χρησιμοποιούν ευρέως τα greeklish στην καθημερινή γραπτή επικοινωνία τους. Οι περισσότεροι μιλούν για καταστροφή της ελληνικής γλώσσας μέσω αυτού του τύπου γραφής με αποτέλεσμα να ξεσπά ένα ανελέητο ντελίριο αποδοκιμασίας των greeklish και των χρηστών τους.

Πρώτιστα, θα πρέπει να τονιστεί ο διαχωρισμός προφορικού και γραπτού λόγου. Ο προφορικός προηγείται του γραπτού και είναι αυτός που συνιστά αυτό που ονομάζουμε γλώσσα. Ο γραπτός λόγος αποτελεί μια μεταγενέστερη τεχνητή επινόηση η οποία πάντοτε ακολουθεί τελευταία και καταϊδρωμένη τις αλλαγές που υφίσταται ο προφορικός λόγος. Επομένως, όπως κι αν αποδώσουμε γραπτά την ελληνική γλώσσα: με λατινικό, αραβικό, κινεζικό ή άλλο αλφάβητο, αυτή θα συνεχίζει να υφίσταται. Έτσι, θα ήταν εξαιρετικά αφελές να μιλάμε για καταστροφή ή αφανισμό της ελληνικής γλώσσας επειδή γράφεται με ένα διαφορετικό από το φυσικό της αλφάβητο.

Μήπως, όμως, κινδυνεύει να χαθεί το ελληνικό αλφάβητο; Τα «ελληναγγλικά» θεωρούνται κι αυτά ένας γλωσσικός γραπτός κώδικας, άσχετα αν αυτός ο κώδικας χρησιμοποιείται διαφορετικά από κάθε άτομο. Η χρήση των greeklish δεν πρέπει να προκαλεί ανησυχία όσο περιορίζεται στα στεγανά της ανεπίσημης επικοινωνίας με γραπτά μηνύματα στο κινητό ή στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και όσο υπάρχει η επίγνωση εκ μέρος των χρηστών τους ότι πρόκειται για μια ανεπίσημη μορφή επικοινωνίας. Λόγου χάρη, σε καμία περίπτωση δεν πρόκειται να σταλεί επίσημη επιστολή στα ελληνικά γραμμένη με λατινικούς χαρακτήρες εφόσον οι γράφοντες αντιλαμβάνονται την αντισυμβατικότητα της παραπάνω ενέργειας.
Τα greeklish στις μέρες μας έχουν βρει πρόσφορο έδαφος όταν το διαδίκτυο και τα κινητά τηλέφωνα στα αρχικά στάδιά τους δεν μπορούσαν να υποστηρίξουν την γραπτή επικοινωνία με άλλα αλφάβητα εκτός του λατινικού. Οι χρήστες με τον καιρό τα αγκάλιασαν διότι προσέφεραν σε αυτούς πρακτικές ευκολίες: γρήγορη γραφή χωρίς ορθογραφική έγνοια και αποφυγή του «ενοχλητικού» τονισμού. Ίσως, προσφέρει, ταυτόχρονα, μια κάλυψη των συμπλεγμάτων κατωτερότητας του ανορθόγραφου χρήστη αλλά και πιθανού στιγματισμού του, όταν γράφει με ελληνικούς χαρακτήρες. Η φράση «Τι κάνις, ίσε καλά;», προκαλεί μια πληθώρα αρνητικών συναισθημάτων ενώ η φράση «Ti kanis, ise kala?» δεν ενοχλεί καθόλου.
Η μεγαλύτερη ανησυχία έγκειται σε πιθανή αύξηση της ανορθογραφίας λόγω greeklish. Αν και δεν υπάρχει σοβαρή έρευνα που να καταδεικνύει αιτιατή σχέση ανορθογραφίας με greeklish, η παρατεταμένη χρήση τους θα μπορούσε να συμβάλει στην οπτική αποδόμηση του σημαίνοντος μιας λέξης. Για παράδειγμα, εάν κάποιος γράφει συνεχώς τη λέξη «μήνυμα» ως «mnm» ή «minima» πιθανώς να αγνοήσει ή «ξεχάσει» την πιθανή ορθογραφία της λέξης. Παρ’ όλα αυτά, η ζημιά στην ορθογραφία λόγω greeklish, εάν υφίσταται, θα είναι μηδαμινή σε σχέση με άλλους παράγοντες, οπόταν θεωρείται αντι-επιστημονικό να ψάχνουμε χωρίς ουσιαστικά επιχειρήματα και τεκμήρια έρευνας, αποδιοπομπαίο τράγο για τα «ορθογραφικά χάλια».

Τέλος, κάποιοι βλέπουν τα greeklish ως μία μάστιγα που πρέπει πάραυτα να εγκαταλειφθεί ενώ κάποιοι άλλοι ως μία φυσιολογική εξέλιξη. Όπως και να το δει κανείς, τα greeklish δεν πρόκειται να καταβαραθρώσουν τη γλώσσα μας ούτε να αφανίσουν τους ελληνικούς γραπτούς χαρακτήρες, τουλάχιστον στο εγγύς μέλλον. Υπάρχουν ως μία επινόηση – όχι καινοτόμα, διότι προϋπήρχαν αιώνες πριν – καθαρά περιστασιακή που διευκολύνει τον χρήστη. Άλλωστε αυτόν τον τρόπο τον επέλεξαν εκατομμύρια χρήστες της γλώσσας για δική τους διευκόλυνση και θα ήταν αθέμιτο να τους τον στερήσει κάποιος βασιζόμενος σε ανυπόστατες κινδυνολογίες. Πού ξέρει κανείς, μπορεί κι αυτά να αποτελούν μία μόδα, ένα πυροτέχνημα γλωσσικό που όπως έχει εκραγεί τόσο ξαφνικά, με τον ίδιο τρόπο να φύγει.

*Υποψήφιος Διδάκτορας Τμήματος Επιστημών Αγωγής (ειδ. Εκπαίδευση/Γλωσσολογία), Πανεπιστήμιο Κύπρου
georgiou.georgos@ucy.ac.cy
Facebook: Γλωσσο-Συναντήσεις

Γλώσσα Β'Λυκείου:Θέματα εξετἀσεων 2013

Πέμπτη 6 Ιουνίου 2013

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Β’ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΚΕΙΜΕΝΟ

Ένα δίκτυο για όλους!

Αν οι κυβερνήσεις μπορούσαν να γυρίσουν το ρολόι 30 χρόνια πίσω, θα επέτρεπαν να σχεδιαστεί το Internet;

Στον κόλπο της Βεγγάλης[1] η εποχή των μουσώνων[2] αργεί ακόμη, αλλά οι θύελλες δεν λείπουν. Στα ψαράδικα χωριά νεαροί καθισμένοι μπροστά στους υπολογιστές τους (παλιατζούρες που αγόρασε η κοινότητα) παρακολουθούν μέσω δορυφόρου τις προβλέψεις των μετεωρολογικών υπηρεσιών όλου του κόσμου, και έτσι οι ψαράδες είναι τώρα πιο σίγουροι ότι θα γυρίσουν το βράδυ στο σπίτι τους. Αλλά βλέπουν και τις τιμές του ψαριού στην πόλη, και έτσι οι εκμεταλλευτές μεσάζοντες λίγο λίγο εξαφανίζονται, καθώς και τον προϋπολογισμό της κοινότητας, και έτσι οι διεφθαρμένοι τοπικοί τυραννίσκοι δεν είναι πια ανεξέλεγκτοι.

Ούτε και η (εξίσου διεφθαρμένη) κεντρική κυβέρνηση της Ινδίας είναι ανεξέλεγκτη: πέρυσι οι αποκαλύψεις μιας εφημερίδας του Δικτύου ανάγκασαν σε παραίτηση δύο ισχυρότατους υπουργούς.

Οι βασικές αρχές (τεχνολογικές αλλά και φιλοσοφικές) που διέπουν τον σχεδιασμό και τη λειτουργία ενός συστήματος αποτελούν την αρχιτεκτονική του. Η αρχιτεκτονική λοιπόν του Δικτύου είναι ίσως η πιο δημοκρατική που έχει δει ο κόσμος από τον καιρό του Κλεισθένη: Πρώτα πρώτα το Δίκτυο είναι ανοιχτό (όποιος συμμορφώνεται με τους κανόνες όχι μόνο παίζει αλλά και συμμετέχει στην εξέλιξη των κανόνων). Με αυτόν τον τρόπο το Δίκτυο προσήλκυσε τις 12.000 εταιρείες που το έχτισαν και το λειτουργούν, και τις πολύ περισσότερες άλλες που το χρησιμοποιούν, και έτσι έγινε η καρδιά της παγκόσμιας οικονομίας. («Καρδιά» σημαίνει, μεταξύ άλλων, ότι, πρώτον, διεκπεραιώνει τις πιο βασικές λειτουργίες της σημερινής οικονομίας, δηλαδή την παραγωγή-μετάδοση της γνώσης και το εμπόριο, και, δεύτερον, είναι αδύνατο να τη σταματήσεις αν ορισμένα παρεπόμενα της λειτουργίας της σου είναι δυσάρεστα...)

Επίσης, το Δίκτυο έχει την ιδιότητα που φέρει την τεχνική ονομασία end-to-end. Δηλαδή όλες οι επικοινωνίες (μηνύματα, ιστοσελίδες, βίντεο ή μουσική) κατατέμνονται από τον αποστολέα σε μικρούς «φακέλους» και οι δρομολογητές (οι υπολογιστές-ταχυδρόμοι που ελέγχονται από τις 12.000 εταιρείες) απλώς περνάνε ο ένας στο άλλον κλειστούς φακέλους ­ χωρίς τη δυνατότητα ελέγχου του περιεχομένου του φακέλου, λογοκρισίας, τήρησης προτεραιότητας ή άλλης διάκρισης. Η δυνατότητα της επικοινωνίας διαχωρίστηκε από το περιεχόμενο της επικοινωνίας και η δυνατότητα ελέγχου σχεδόν εκμηδενίστηκε.

Τέλος, το Δίκτυο στηρίχθηκε στην υπολογιστική τεχνολογία, που έχει την ιδιότητα της οικουμενικότητας: η ίδια τεχνολογία που διευκολύνει το εμπόριο και την ψυχαγωγία μπορεί  αναγκαστικά και από τεχνολογική νομοτέλεια ­να χρησιμοποιηθεί για την ανθρώπινη επικοινωνία και την κοινωνική κριτική.

Η αρχιτεκτονική του Δικτύου ορίστηκε πριν από περίπου 30 χρόνια από τους Βίντον Σερφ και Μπομπ Καν. Πολύ μελάνι έχει χυθεί για το αν οι δύο μεγάλοι πρωτοπόροι είχαν προβλέψει τα ανατρεπτικά αποτελέσματα των σοφών επιλογών τους. Αλλά αυτό που σίγουρα δεν είχαν προβλέψει ήταν ότι ένας φυσικός ονόματι Τιμ Μπέρνερς-Λι, και αυτός τελείως τυχαία κι ενώ έψαχνε να βρει τρόπους για να μαθαίνονται γρήγορα τα αποτελέσματα της Φυσικής, θα εφεύρισκε το 1989 τον Παγκόσμιο Ιστό που ταίριαξε στο ανοιχτό και end-to-end Δίκτυο καλύτερα και από το γοβάκι της Σταχτοπούτας. Ολοι γίναμε ξαφνικά και εκδότες και αναγνώστες με παγκόσμια εμβέλεια, και η επανάσταση ολοκληρώθηκε.

Από τότε το Δίκτυο άρχισε να απορροφά τη δύναμη και το κύρος του κράτους, αλλά και να γίνεται, σιγά-σιγά, στίβος αμφισβήτησής του. Γιατί όπως οι καταναλωτές είδαν στην αρχή το ηλεκτρονικό εμπόριο σαν ευκαιρία για ενημέρωση, και αργότερα προχώρησαν σε εμπορικές συναλλαγές μέσω Δικτύου, έτσι και οι πολίτες, που στην αρχή μπορούσαν μόνο να πληροφορούνται για τη διακυβέρνησή τους, θα απαιτήσουν κάποτε την άμεση δημοκρατία που το Δίκτυο καθιστά εφικτή. Οσο για τις ανελεύθερες χώρες, όπως η Κίνα και η Σαουδαραβία, αυτές με το δίκιο τους βλέπουν το Δίκτυο σαν τον πιο αμείλικτο εχθρό. Κοντολογίς, όλες οι κυβερνήσεις νιώθουν τη θανάσιμη απειλή του Δικτύου,­ αλλά πώς να ξεριζώσουν την ίδια τους την καρδιά;

Σαν παραμύθι δεν είναι; Οραματιστές επιστήμονες, αναζητώντας την αλήθεια και την τεχνολογική πρόοδο και ακολουθώντας τα δημοκρατικά τους ένστικτα ­ σκόνταψαν λίγο-πολύ τυχαία σε ένα παντοδύναμο, ευέλικτο, ύπουλο και απόρθητο τέχνημα. Το οποίο, αργά αλλά σταθερά, οδηγεί όλον τον κόσμο προς τη δημοκρατία.

Χρίστος Παπαδημητρίου(πρόεδρος του Τμ. Πληροφορικής του Πανεπιστημίου Berkley) , εφ. Το Βήμα, 03-02-2002, http://www.tovima.gr/opinions/article/?aid=140050

Α. Να γράψετε την περίληψη του κειμένου που σας δόθηκε. (100-120 λέξεις).

Μονάδες 25

Β1. Να αναπτύξετε σε μία παράγραφο 80-100 λέξεων το περιεχόμενο της φράσης που ακολουθεί: «Όλοι γίναμε ξαφνικά και εκδότες και αναγνώστες με παγκόσμια εμβέλεια».

Μονάδες 10

Β2        α. Να βρείτε τα δομικά στοιχεία της προτελευταίας παραγράφου του κειμένου: «Από τότε το Δίκτυο ...την ίδια τους την καρδιά;»

Μονάδες 6

β. Να προσδιορίσετε το είδος του σχολίου που εκφράζουν τα σημεία στίξης (θαυμαστικό και ερωτηματικό) στον τίτλο και στον υπότιτλο ΚΑΙ να τεκμηριώσετε την απάντησή σας.

Μονάδες 4

Β3. Να γράψετε ένα συνώνυμο για κάθε μία από τις παρακάτω λέξεις του κειμένου: συμμορφώνεται, αναγκαστικά, εφικτή, κοντολογίς, ύπουλο.

Μονάδες 5

Β4. α.Να αναφέρετε τέσσερα (4) παραδείγματα ποιητικής λειτουργίας του λόγου μέσα από το κείμενο.

Μονάδες 4

β. Στις παρακάτω προτάσεις να δηλώσετε το είδος της σύνταξης (ενεργητική ή παθητική) ΚΑΙ να μετατρέψετε την ενεργητική σε παθητική ή το αντίστροφο.

Οι αποκαλύψεις μιας εφημερίδας του Δικτύου ανάγκασαν σε παραίτηση δύο ισχυρότατους υπουργούς.

Όλες οι επικοινωνίες κατατέμνονται από τον αποστολέα σε μικρούς «φακέλους».

Πώς να ξεριζώσουν την ίδια τους την καρδιά;

Μονάδες 6

Γ. Συμμετέχετε ως εκπρόσωπος του σχολείου σας στη Βουλή των Εφήβων όπου συζητείται η ενεργός παρουσία των νέων στα κοινά. Να γράψετε την εισήγησή σας στην οποία θα αναφέρεστε  α) στον τρόπο και β) στις προϋποθέσεις με τις οποίες το Διαδίκτυο μπορεί να βοηθήσει τους νέους να γίνουν ενεργοί και συνειδητοποιημένοι πολίτες της χώρας αλλά και της παγκόσμιας κοινότητας.(350-450 λέξεις)

Μονάδες 40

Να απαντήσετε σε όλα τα θέματα στην κόλλα αναφοράς.

Καλή επιτυχία!

---

[1] Κόλπος  στη ΝΑ. Ασία,  μεταξύ της Ινδικής χερσονήσου και της ΝΑ. Ασίας, της Μαλαϊκής χερσονήσου.

[2] Ισχυροί εποχικοί άνεμοι που δημιουργούνται στον Ινδικό Ωκεανό και οι οποίοι, το καλοκαίρι, συνοδεύονται από καταρρακτώδεις βροχές.